İlk Adım Ayakkabısı Nasıl Seçilmeli?
Çocuğunuzun ilk adımlarını atmaya başlaması, hem onun hem de sizin için oldukça özel bir dönemdir. Bu dönemde ayakkabı seçerken yalnızca renk, model veya görünüşe değil; ayakkabının çocuğun ayağına nasıl oturduğuna, rahatlığına ve kullanım amacına da dikkat edilmelidir.
Peki iyi bir ilk adım ayakkabısında nelere dikkat etmeliyiz?
1. Ayakkabı Ayağı İyi Kavramalı
İlk adım dönemindeki çocuklar henüz yetişkinler kadar dengeli ve kontrollü yürümezler. Bu nedenle ayakkabının ayağın içerisinde gereğinden fazla hareket etmemesi önemlidir. Cırt cırt veya bağcık gibi ayarlanabilir kapanış sistemleri, ayakkabının çocuğun ayağına göre ayarlanmasını ve topuğun ayakkabının içerisinde daha stabil kalmasını sağlayabilir. Burada amaç ayağı sıkmak değil, ayağa doğru şekilde oturan bir ayakkabı seçmektir.
2. Arka Kısmının Yapısına Dikkat Edin
Ayakkabının topuğu çevreleyen arka bölümü, ayakkabının ayağı nasıl kavradığını etkileyen önemli bölümlerden biridir. Arka kısmı tamamen biçimsiz ve kolayca çöken bir ayakkabı ile topuk çevresinde daha belirgin bir yapıya sahip ayakkabı aynı desteği sağlamaz. Özellikle daha fazla stabilite istenen modellerde topuğu iyi kavrayan bir yapı tercih edilebilir. Ancak buradan yola çıkarak bir ayakkabının yalnızca arkasının sertliğine bakarak “ortopedik” veya “ortopedik değil” şeklinde kesin bir sınıflandırma yapmak doğru değildir.
3. Taban Sert Değil, Uygun Şekilde Esnek Olmalı
İlk adım ayakkabısında destek denildiğinde akla taş gibi sert bir ayakkabı gelmemelidir. Çocuk yürürken ayağının doğal hareketlerini gerçekleştirebilmelidir. Bu nedenle özellikle ön bölümden uygun şekilde esneyebilen, çocuğun hareketini gereksiz yere kısıtlamayan tabanlar tercih edilmelidir. Ayakkabının hafif olması da çocuğun rahat hareket edebilmesi açısından önemlidir.
4. Parmaklara Yeterli Alan Bırakılmalı
Çocukların parmakları ayakkabının içerisinde sıkışmamalıdır. Burun bölümü çocuğun parmaklarının doğal şekilde yerleşebileceği kadar geniş olmalıdır. Bu nedenle yalnızca “kaç numara?” sorusuna değil, ayakkabının kalıbına da dikkat edilmelidir. Aynı numaradaki iki farklı model çocuğun ayağına tamamen farklı şekilde oturabilir.
5. Ortopedik Ped Her Çocuk İçin Zorunlu Değildir
Piyasada “ortopedik”, “anatomik” veya “destekli” olarak tanımlanan farklı taban ve iç taban yapıları bulunmaktadır. Ancak her sağlıklı çocuğun mutlaka ortopedik pedli veya özel ortopedik ayakkabı kullanması gerektiğini söylemek doğru değildir. Çocuğun belirgin bir basış veya ayak problemi varsa, kullanılacak özel ayakkabı ya da tabanlık konusunda çocuk ortopedisi uzmanının değerlendirmesi en doğru yaklaşım olacaktır.
6. Her Sandalet İlk Adım Ayakkabısının Yerini Tutmaz
Yaz aylarında en sık karşılaşılan konulardan biri sandalet seçimidir. Önü ve özellikle arkası tamamen açık günlük sandaletler, kapalı ve ayağı kavrayan bir ilk adım ayakkabısıyla aynı yapıya sahip değildir. Bu nedenle uzun süreli günlük kullanım için alınan bir ilk adım ayakkabısı ile plajda, havuzda veya kısa süreli yaz kullanımında tercih edilen bir sandaletten aynı özellikleri beklememek gerekir. Bu, açık sandaletlerin “kötü” olduğu anlamına gelmez. Her ayakkabının kullanım amacı farklıdır.
7. Çocuğun Her An Destekli Ayakkabı Giymesi Gerekmez
Çocuk denize gidiyorsa suya uygun bir sandalet, kısa süreli dışarı çıkıyorsa rahat bir yazlık ayakkabı tercih edilebilir. Üstelik güvenli ortamlarda çocukların zaman zaman çıplak ayakla hareket etmesine izin verilmesi de doğaldır. Ayakkabının temel görevlerinden biri dış ortamda ayağı sıcak yüzey, kesici cisimler ve benzeri dış etkenlerden korumaktır. Dolayısıyla “Çocuğuma sürekli en sert ve en destekli ayakkabıyı giydirmeliyim.” düşüncesi doğru değildir.
8. Doğru Numara En Az Ayakkabının Yapısı Kadar Önemlidir
Çok kaliteli bir ayakkabı bile yanlış numarada seçildiğinde doğru bir tercih olmayabilir. “Nasıl olsa ayağı büyüyecek.” düşüncesiyle gereğinden fazla büyük ayakkabı almak çocuğun ayağının ayakkabının içerisinde hareket etmesine neden olabilir. Küçük ayakkabı ise parmakları sıkıştırarak rahatsızlık yaratabilir. Bu nedenle özellikle ilk adım döneminde çocuğun ayağı düzenli olarak ölçülmeli ve ayakkabının uygunluğu kontrol edilmelidir.
Kısacası İlk Adım Ayakkabısı Nasıl Olmalı?
İyi bir ilk adım ayakkabısında öncelikle;
* Doğru numara ve doğru kalıp,
* Parmakların rahat edebileceği yeterli alan,
* Ayağı sıkmadan iyi kavrayan bir yapı,
* Uygun şekilde esneyebilen taban,
* Hafiflik,
* Mevsime uygun ve nefes alabilen malzeme
aranmalıdır. Unutulmaması gereken en önemli nokta ise her çocuğun ayağının ve her ayakkabının kullanım amacının farklı olduğudur. Günlük kullanım için tercih edilen ilk adım ayakkabısı ile yazlık sandaletin, deniz ayakkabısının veya kısa süreli kullanılan bir terliğin aynı özelliklere sahip olması gerekmez. Çocuğunuzda belirgin içe veya dışa basma, ağrı, yürümede güçlük ya da ayak yapısıyla ilgili sizi endişelendiren bir durum varsa ayakkabıyla problemi kendi başınıza düzeltmeye çalışmak yerine bir çocuk ortopedisi uzmanına danışmanız daha doğru olacaktır.